سيد علي اكبر قرشي

47

قاموس قرآن ( فارسي )

رفتن اين كلمه در قرآن مجيد از باب تفعّل است . ربط : بستن . در اقرب الموارد آمده « ربط الشيء ربطا : اوثقه و شدّه » در مجمع ذيل آيهء 200 آل عمران ميگويد : ربط بمعنى بستن است و از آنست كه گويند « ربط اللَّه على قلبه بالصبر » خداوند با صبر قلب او را بست يعنى محكم كرد . * ( « وَرَبَطْنا عَلى قُلُوبِهِمْ إِذْ قامُوا فَقالُوا رَبُّنا رَبُّ السَّماواتِ وَالأَرْضِ » ) * كهف : 14 . يعنى دلهايشان را قوى كرديم كه بر خاستند و گفتند : پروردگار ما پروردگار آسمانها و زمين است همچنين است آيهء * ( « إِنْ كادَتْ لَتُبْدِي بِه لَوْ لا أَنْ رَبَطْنا عَلى قَلْبِها . . . » ) * قصص : 10 . * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصابِرُوا وَرابِطُوا وَاتَّقُوا الله لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ » ) * آل عمران : 200 . * ( « اصْبِرُوا » ) * صبر فردى را مىرساند و * ( « صابِرُوا » ) * بصبر دسته جمعى دلالت دارد و * ( « رابِطُوا » ) * از مرابطه بعقيدهء الميزان ايجاد ارتباط ميان نيروها و افعال جامعه است در اقرب الموارد ميگويد « رابط الامر : واطب عليه » يعنى بر كار مواظبت كرد . معنى آيه چنين مىشود : اى مؤمنان از حيث فرد و عموم خويشتن دار باشيد و ميان خويش ربط ايجاد كنيد و مواظب هم باشيد و از خدا بترسيد تا رستگار شويد . اينكه بعضىها آن را مرابطه و ماندن در سرحدات براى حفظ مملكت معنى كرده‌اند معناى درستى نيست و آيات ما قبل دربارهء جنگ نيست درست است كه ماندن در مرزها را نيز مرابطه گويند ولى آيه در صدد آن نيست . رباط * ( « وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِباطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِه عَدُوَّ الله وَعَدُوَّكُمْ » ) * انفال : 60 . رباط مثل ربط بمعنى بستن است رباط الخيل يعنى ذخيرهء اسبان . در كشاف گفته : رباط نام اسبان ذخيره در راه خداست و شايد جمع ربيط باشد ناگفته نماند : از آن در آيهء فوق بين الاثنين مراد نيست بلكه شايد تأكيد و مبالغه مراد